Çernobil'in Genetik Etkileri: Nesiller Arası Bağlantı
1986 Çernobil nükleer felaketinden kaynaklanan iyonlaştırıcı radyasyonun, felakete maruz kalanların çocuklarında DNA hasarına yol açtığı tespit edildi. Bu, böyle bir nesiller arası bağlantının ilk kez net bir şekilde ortaya konulmasıdır.
Daha önceki araştırmalar genetik hasarın ebeveynden çocuğa geçip geçemeyeceği konusunda kesin sonuçlar vermemişti. Ancak, Bonn Üniversitesi liderliğindeki araştırmacılar, ebeveynlerde olmayan, çocuklarda yakın konumda bulunan yeni DNA mutasyonlarını inceledi.
Araştırmacılar, radyasyona maruz kalan ebeveynlerin çocuklarında önemli ölçüde artmış cDNM sayısı bulduklarını belirtiyor. Ayrıca, ebeveynin aldığı radyasyon dozu ile çocuklardaki cDNM sayısı arasında potansiyel bir ilişki olduğunu vurguluyorlar.
Araştırma, Çernobil temizleme işçileri, Alman radar operatörleri ve radyasyona maruz kalmamış ebeveynlerin çocuklarının dahil olduğu toplam 1,515 kişinin tüm genom dizilim taramaları üzerinde yapıldı. Çernobil grubunda ortalama 2.65, radar grubunda 1.48 ve kontrol grubunda 0.88 cDNM bulundu.
Radyasyon dozu arttıkça çocuklarda daha fazla mutasyon kümesi gözlemlendi. Bu, radyasyonun DNA zincirlerini kırabilen reaktif oksijen türleri oluşturduğu ve bu kırıkların yanlış onarılması durumunda mutasyon kümeleri oluşturabileceği fikriyle örtüşüyor.
İyi haber, maruz kalan ebeveynlerin çocuklarında hastalık riskinin yüksek bulunmaması. Bunun nedeni, birçok cDNM'nin protein kodlamayan DNA bölgelerinde yer almasıdır.
Araştırmacılar, iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalmanın ardından cDNM artışının düşük olduğunu ve bu mutasyonların hastalık riskini artırma olasılığının minimal olduğunu belirtiyor.
Araştırmanın bazı sınırlamaları var. İlk radyasyon maruziyeti yıllar önce gerçekleştiği için, araştırmacılar insanların maruziyetlerini tarihsel kayıtlar ve eski cihazlarla tahmin etmek zorunda kaldı.
Çalışmaya katılım gönüllülük esasına dayanıyordu, bu da bir önyargı yaratmış olabilir. Ancak, uzun süreli maruziyetin gelecek nesillerin DNA'sında iz bırakabileceği artık biliniyor.
Araştırma, yüksek dozda radyasyona maruz kalan ebeveynlerin genetik değişiklikleri gelecek nesillere aktarabileceği endişesini vurguluyor. Bulgular, Scientific Reports dergisinde yayımlandı.