Ortadoğu Gerilimiyle Petrol Devleri Rekor Değer Kazandı
US-İsrail saldırılarıyla tırmanan Ortadoğu gerilimi küresel enerji piyasalarında ani bir şoka yol açtı. Büyük petrol şirketlerinin hisseleri son iki haftada keskin yükselişle tüm zamanların en yüksek değerlerine ulaştı.
Altı Batılı 'süper majör' şirketin toplam piyasa değeri iki haftada 130 milyar doların üzerinde arttı. Shell, ExxonMobil ve Chevron gibi devler kayda değer değerlemeler kaydetti.
Shell Londra'da 190 milyar sterlinle rekor seviyeye çıktı; Exxon’un piyasa değeri 630 milyar dolara, Chevron ise yaklaşık 390 milyar dolara yükseldi. BP, TotalEnergies ve ENI de yükseliş yaşadı ancak henüz kendi zirvelerini aşmadı.
Rystad Energy, ABD’li petrol şirketleri için 63,4 milyar dolarlık kazanç öngördü; Goldman Sachs ise BP ve Shell için birleşik 5 milyar sterlinlik ek getiri tahmin etti. Norveç devlet şirketi Equinor, Orta Doğu üretimi olmamasına rağmen hisse değerini yüzde 20 artırdı.
Uluslararası petrol benchmarkı haftanın başında varil başına 117 dolara kadar çıktı ve hafta sonunda yaklaşık 103 dolar seviyesindeydi. Katar’daki LNG tesisi üretim kesintisi Shell’in bazı teslimatlarda ‘mücbir sebep’ açıklamasına neden oldu ancak bu kesinti fiyat artışını durdurmadı.
Küresel çevre örgütleri ve aktivistler, şirketlerin krizden elde ettiği kazançlara karşı rüzgar/eko vergi (windfall tax) çağrısı yapıyor. Hükümetler için vergi, tüketici desteği ve enerji geçişini hızlandırma talepleri siyasi gündemi şekillendiriyor.