İran Hormuz Boğazı'nda 'Gişe' Rejimi: Geçiş Ücreti

İran, Hürmüz Boğazı üzerinde fiili bir kontrol mekanizması kuruyor. Parlamento, geçişleri resmileştirme ve ücret toplama adımları üzerinde çalıştığını belirtiyor. Bazı gemilerin Çin para birimi yuan ile ödeme yaptığı rapor edildi.

BM denizcilik otoritesindeki yazışmalar ve bölgedeki gemi deneyimleri uygulamanın bir 'gişe' rejimine benzediğini ortaya koyuyor. Gemiler İran karasına girip Devrim Muhafızları (IRGC) tarafından denetleniyor ve onay bekliyor.

Savaşın başlamasından bu yana boğazdaki trafik yaklaşık yüzde 90 azaldı ve günlük geçiş sayısı normalin çok altına düştü. Bu daralma küresel petrol fiyatlarını yukarı çekti ve özellikle Asya ülkelerinde tedarik sıkıntılarına yol açtı.

Birçok gemi geçiş öncesi AIS konum verilerini kapatıyor ve kuzey rotasını kullanarak Larak Adası çevresinden İran karasularına yaklaşıyor. IMO verilerine göre en az 18 gemi saldırıya uğradı ve en az yedi mürettebat hayatını kaybetti.

Geçiş güvenliği için yük, sahip, varış ve mürettebat bilgileri IRGC'nin 'onaylı aracılar'ına veriliyor; onaylanan gemilere kod verilip eskort sağlanıyor. Lloyd's List, en az iki geminin doğrudan ödeme yaptığını ve ödemelerin yuan ile tamamlandığını bildirdi.

Uluslararası tepkiler büyüyor: IMO saldırıları kınadı ve serbest seyir hakkının korunmasını istedi. Körfez İşbirliği Konseyi uygulamayı saldırganlık ve deniz hukuku ihlali olarak nitelendiriyor. Uygulamanın IRGC bağlantılı ödemeler nedeniyle ABD ve Avrupa yaptırım riskini artırdığı değerlendiriliyor.