Orta Doğu Savaşı Büyüyor: İspanya Reddetti, Hürmüz Alarmı

İspanya hükümeti, İran'a yönelik operasyonlarda ABD uçaklarının İspanya hava sahasını kullanmasını ve İspanya üslerinin kullanımını yasakladı. Savunma Bakanı Margarita Robles kararın savaşla ilişkili misyonları kapsadığını doğruladı. Madrid’in kararı ABD bombardıman uçuşlarının rotalarını ve lojistiğini zorlaştırdı.

Başbakan Pedro Sánchez, Şubat ayından bu yana çatışmaya karşı tutarlı bir karşı çıkış sergileyen Batılı liderlerin başında geliyor. İspanya daha önce NATO savunma harcamalarının artırılmasına ilişkin Washington taleplerine de direnmişti.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Ordu Şefi General Randy George’dan derhal emekli olmasını istediğini bildirdi. Pentagon sözcüsü George’un görevinden hemen ayrıldığını duyurdu, gerekçe resmi olarak açıklanmadı. Bu istek Trump yönetiminde üst düzey askerlerin yaygın tasfiyesinin yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.

George’un görevden ayrılması, Genelkurmay Başkanı ve diğer üst rütbeli komutanların da uzaklaştırılmasını izleyen geniş kapsamlı bir tasfiyenin parçası. Pentagon geçtiğimiz yıl dört yıldızlı general ve amirallerde yüzde 20’ye varan kesintiler ve genel subay sayısında ilave azaltmalar kararı aldı. Demokrat milletvekilleri askerin siyasallaşması konusunda uyarılar yapıyor.

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, savunma işbirliğini ve Hürmüz Boğazı güvenliğini güçlendirme sözü verdi. Zirvede kritik mineraller, yarı iletkenler, kuantum teknolojileri ve nükleer enerji alanlarında işbirliği ön anlaşmaları gündeme alındı. Macron, Hürmüz’ü zorla açmanın şu aşamada gerçekçi olmadığını kaydetti.

Hürmüz Boğazı fiilen kapandı; Lloyd's List verilerine göre geçiş trafiği geçen yıla kıyasla yüzde 94 azaldı. İran'ın Körfez'deki saldırıları ve boğazdaki güvenlik riski küresel enerji arzını sekteye uğrattı. Su yollarındaki kesinti nedeniyle bazı ülkeler alternatif nakil ve hatlar aramaya başladı.

Saha verileri ve resmi açıklamalar savaşın sivil ve askeri kayıplarını gösteriyor: İran’da yaklaşık 1.900 ölü bildirilirken, İsrail’de 19, Körfez ve Batı Şeria’da onlarca can kaybı var. Lübnan’daki İsrail saldırılarında 27 kişi hayatını kaybetti; Bir köprüye yönelik vuruda Nowruz kutlamalarında en az sekiz kişi öldü ve 95 kişi yaralandı. ABD de çatışmalarda 13 hizmet üyesini kaybetti.

Yaklaşık üç düzine ülke Hürmüz'ü savaş sona erdikten sonra tekrar açma yollarını konuşuyor; askeri planlayıcılar mayın temizliği ve deniz güvenliği senaryoları üzerinde çalışıyor. Şu anda hiçbir ülke boğazı silahla açmayı göze almıyor. Enerji piyasaları dalgalı; Brent benzeri göstergelerle ABD ham petrolü varil fiyatı kısa sürede belirgin şekilde yükseldi.