F-15'in Düşürülmesi: Çin Yapımı Silah ve Radar İddiası

NBC News kaynaklarına göre Nisan ayında İran güneybatısında düşürülen Amerikan F-15E, muhtemelen Çin yapımı omuzdan atılan bir füze tarafından vuruldu. İddia üç kişi ve ilgili yetkililerce paylaşıldı; soruşturma halen sürüyor.

Aynı kaynaklar, çatışmanın ilk günlerinde Pekin'in İran'a düşük görünürlü uçakları tespit edebilen uzun menzilli erken uyarı radarı sağladığını da aktardı. Bu radarın YLC-8B olduğu ve gizlenmesi amaçlanan hedefleri tespit etmeye uygun olduğu belirtiliyor.

Pentagon, uçağın düşürülmesiyle ilgili koşulları incelemeye devam ediyor; olay son on yıllarda bir Amerikan savaş uçağının düşürülmesiyle sonuçlanan ilk vakalardan biri oldu. Uçağın iki kişilik mürettebatı güvenle atladı; pilot yedi saat içinde kurtarıldı, silah sistemleri subayı ise iki gün sonra Zagros eteklerinde bulundu.

Silah ve radarın İran'a ne zaman verildiği net değil; malzemeler yeni teslim edilmiş olabileceği gibi yıllardır stoklarda bulunan parçalar da olabilir. Çin yapımı silahların kullanımı Washington-Pekin ilişkilerini zorluyor; bu sırada ABD yönetimi Pekin'den çatışmayı sonlandırma konusunda destek talep ediyor.

Beyaz Saray, Başkan Trump'ın Pekin ziyaretinde Xi Jinping'in İran'a silah gönderilmeyeceği yönünde söz verdiğini söylediğini aktardı. Çin Büyükelçiliği ise silah ihracatında yasal ve uluslararası yükümlülüklere uyduklarını belirterek iddiaları reddetti.

ABD daha önce Çin'in İran'a uydu görüntüleri ve veri sağlayarak hedef belirlemeye yardımcı olduğunu iddia ederek bazı Çin uydu şirketlerine yaptırım uyguladı. Uzmanlar, Pekin'in 2006 sonrası doğrudan ağır silah satışlarından kaçınsa da çift kullanımlı bileşen ve teknolojilerle Tahran'a destek sağladığını vurguluyor.

Analistler, Çin'in uzun süreli ekonomik ve teknolojik ilişkilerinin İran'ın iç gözetim ve askeri kapasitesini güçlendirdiğini söylüyor. Bu dinamik, bölgesel dengeyi ve barış müzakerelerini etkiliyor; ABD istihbaratı konuyu ifşa ederek Pekin üzerindeki baskıyı artırıyor.