Filipinler’den Çin’in “maymun” videosuna sert tepki

Filipinler, Çin medyasında yayımlanan ve ülkeyi “insanlık dışı ve ırkçı” biçimde tasvir ettiğini söylediği bir videoyu sert dille kınadı. Manila, kamu diplomasisinde bu tür görüntülerin kabul edilemez olduğunu vurguladı. Tepkinin odağında, Çin Daily’nin paylaştığı yapay zekâ üretimi bir içerik yer alıyor.

Videoda Filipin tişörtü giymiş bir maymun, Japonya ve ABD bayraklı kollar tarafından bir tekne üzerindeki sallantılı karaoke sahnesine itiliyor. Maymun yanlış şarkıyı söylediği gerekçesiyle azarlanıyor. Ardından “Güney Çin Denizi tahkim kararı” yazılı bir kâğıt çıkarıyor.

Görüntüler devamında maymunun denize fırlatılması ve su topuyla vurulmasıyla son buluyor. Manila, bu anlatımın Filipinler’i küçük düşürmeyi ve dış güçlerin “kuklası” gibi göstermeyi amaçladığını savundu. Dışişleri Bakanlığı klibin kaldırılmasını talep etti.

Gerginliğin merkezinde Spratly Adaları ve Scarborough Sığı (Çin’in Huangyan Adası dediği bölge) bulunuyor. Scarborough Sığı, Filipinler kıyılarına yaklaşık 160 kilometre, Çin’e ise yaklaşık 800 kilometre mesafede. Taraflar, bölgede çakışan egemenlik iddiaları nedeniyle uzun süredir karşı karşıya.

Manila, hukuki ve siyasi anlaşmazlıkların “rahatsız edici imgeler” kullanmayı meşrulaştıramayacağını belirtti. Bakanlık açıklamasında, sorumlu bir devletin sivil kamusal tartışma dilinden sapmaması gerektiği ifade edildi. Klibin, gerilimi düşürmek yerine tırmandırdığı görüşü öne çıktı.

Geçen hafta aynı zamanda Lahey’deki Daimi Tahkim Mahkemesi’nin Filipinler lehine karar vermesinin 10. yılına denk geldi. Mahkeme, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki geniş kapsamlı iddialarının uluslararası hukuk altında geçerli bir dayanağı olmadığı sonucuna varmıştı. Çin ise bu kararı tanımadığını çeşitli vesilelerle yineledi.

Pekin-Manila hattında son yıllarda tansiyon belirgin biçimde yükseldi. Taraflar denizde yaşanan sürtüşmeler ve “provokasyon” iddiaları üzerinden birbirini suçluyor. Bazı olaylarda kılıç, mızrak ve bıçak gibi silahların da gündeme geldiği aktarılıyor.

Çin Daily’nin paylaşımlarında tahkim kararının “barışa çare olmadığı, hukuk kisvesiyle çatışma ürettiği” ileri sürüldü. Paylaşım metninde Filipinler’in “dış güçlere yaslanarak” ülkeyi jeopolitik oyunda piyon yaptığı iddia edildi. Söz konusu video, Çin Daily’nin son haftalarda Facebook’ta yayımladığı ve Filipinler’i palyaço, yılan gibi figürlerle alaya alan içerik serisinin bir parçası olarak anlatıldı.