İsrail’in E1 yerleşim planına Batı’dan sert tepki

İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da stratejik E1 bölgesinde 1.234 konut için ihale açması, Batılı ülkelerin tepkisine yol açtı. Plan, iki devletli çözüm umutlarını daha da zayıflatabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.

Avrupa ülkeleri ve Kanada, Batı Şeria’da yerleşimci şiddetinin ve Filistin ekonomisine yönelik kısıtlamaların arttığı bir dönemde kararın özellikle kaygı verici olduğunu bildirdi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri de E1 planını, bütünlüklü bir Filistin devletine yönelik varoluşsal tehdit olarak niteledi.

İsrail Konut Bakanlığı, hükümetin geçen ağustosta onayladığı 3.401 konutluk projenin 1.234 birimi için çarşamba günü ihale duyurusu yaptı. Bölgede yaşayan Bedevi Filistinliler ile İsrailli barış gruplarının plana karşı açtığı dava ise sürüyor.

E1 projesine karşı çıkanlar, yerleşimlerin Batı Şeria’yı kuzey ve güney olarak böleceğini savunuyor. Projenin Ramallah, Doğu Kudüs ve Beytüllahim arasında kesintisiz bir Filistin yerleşim alanı kurulmasını da engelleyeceği belirtiliyor.

İhaleye başvuru süresi 19 Ekim’de, İsrail’deki genel seçimden yalnızca günler önce sona erecek. Bu takvim, ihalelerin yayımlanmasının ardından kurulacak yeni bir hükümetin projeyi geri çevirmesini zorlaştırabilir.

İsrail, 1967’den bu yana Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te yaklaşık 160 yerleşim kurdu; bu bölgelerde yaklaşık 700 bin İsrailli yaşıyor. Filistinliler ise Gazze ile birlikte bu topraklarda bağımsız bir devlet kurmayı hedefliyor.

Yerleşimlerin genişlemesi, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun 2022 sonunda iktidara dönmesinden ve Gazze savaşının başlamasından bu yana hız kazandı. Uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen yerleşimler, İsrail’in sağcı ve yerleşimci destekli koalisyonunun temel politikalarından biri olarak öne çıkıyor.